\u201cNoc Helvera\u201d wed\u0142ug Ingmara Villqista<\/strong><\/p>\n\u201cNoc Helvera\u201d to jeden z najlepszych polskich dramat\u00f3w, jakie powsta\u0142y w ci\u0105gu ostatniego \u0107wier\u0107wiecza. Jego autorem jest Ingmar Villqist – dramaturg, historyk sztuki, re\u017cyser teatralny, publicysta. Skandynawski pseudonim artysty nie jest przypadkowy. Jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 nawi\u0105zuje do psychologicznego realizmu rodem z Ibsena czy Bergmana, cho\u0107 odnale\u017a\u0107 w niej mo\u017cna tak\u017ce wp\u0142ywy niemieckiej literatury dwudziestego wieku i wsp\u00f3\u0142czesnego dramatu ameryka\u0144skiego. Villqist poszukuje istoty cz\u0142owiecze\u0144stwa, przede wszystkim poprzez ukazanie inno\u015bci swoich bohater\u00f3w. Pisze tak\u017ce o l\u0119kach, nienawi\u015bci, mi\u0142o\u015bci, samotno\u015bci i cierpieniu. \u201cNoc Helvera\u201d jest tekstem niezwykle aktualnym. Opisuje mechanizmy, kt\u00f3re budz\u0105 si\u0119 w obliczu zagro\u017cenia. Taka noc mo\u017ce zdarzy\u0107 si\u0119 praktycznie wsz\u0119dzie, bo niemal wsz\u0119dzie mamy do czynienia z jak\u0105\u015b indoktrynacj\u0105 \u2013 polityczn\u0105, religijn\u0105 czy rasow\u0105. Chocia\u017c dramat Villqista powsta\u0142 dwadzie\u015bcia lat temu stanowi doskona\u0142e odbicie l\u0119k\u00f3w i zjawisk zachodz\u0105cych we wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie.<\/p>\n
\u201eNoc Helvera\u201c \u00a0opowiada histori\u0119 dwojga ludzi, kobiety i doros\u0142ego m\u0119\u017cczyzny, pragn\u0105cych blisko\u015bci, zrozumienia, wzajemnej mi\u0142o\u015bci, a jednocze\u015bnie zadaj\u0105cych sobie b\u00f3l. W roli kobiety wyst\u0105pi Agnieszka Rawdo, w roli m\u0119\u017cczyzny \u2013 Edward Kiejzik.<\/p>\n
On dopiero co wr\u00f3ci\u0142 do domu. Bra\u0142 udzia\u0142 w szalej\u0105cych za oknem demonstracjach i pogromach, wymierzonych przeciwko „\u015bcierwusom”. Kim s\u0105 owe „\u015bcierwusy” nie wiadomo. Nie wiadomo r\u00f3wnie\u017c jaka si\u0142a (polityczna?, militarna?) ma zamiar ich zadr\u0119czy\u0107, a w konsekwencji eksterminowa\u0107. Z rozwoju akcji wynika wszak\u017ce niezbicie, \u017ce jest to si\u0142a pot\u0119\u017cna, kt\u00f3rej mo\u017cna albo si\u0119 podda\u0107, albo zgin\u0105\u0107. Helver, jednak si\u0119 podda\u0142 si\u0119. Fascynuje go militarystyczny dryl i wojskowe gad\u017cety, kt\u00f3rymi z lubo\u015bci\u0105 si\u0119 pos\u0142uguje. Bezmy\u015blnie akceptuje bestialstwo swych mocodawc\u00f3w. Przera\u017cona jego opowie\u015bciami Karla na pr\u00f3\u017cno usi\u0142uje odwr\u00f3ci\u0107 rozgor\u0105czkowan\u0105 uwag\u0119 Helvera. Helver nie chce je\u015b\u0107, nie chce odpocz\u0105\u0107. Niespodziewanie zaczyna uczy\u0107 Karl\u0119 musztry. Czyni to z coraz wi\u0119kszym okrucie\u0144stwem. Karla ze zgroz\u0105 stwierdza, \u017ce onpost\u0119puje tak dla jej dobra. S\u0142ysza\u0142 bowiem o Karli nieprzychylne opinie. Czy\u017cby i ona by\u0142a „\u015bcierwusem”? To przecie\u017c nie mo\u017ce by\u0107 prawda. „\u015acierwusy” nie potrafi\u0105 stawa\u0107 na baczno\u015b\u0107, czo\u0142ga\u0107 si\u0119 i maszerowa\u0107, a Karla potrafi. No, jeszcze niezupe\u0142nie, ale z pewno\u015bci\u0105 wkr\u00f3tce si\u0119 nauczy. Po kr\u00f3tkim paroksyzmie sza\u0142u Helver uspokaja si\u0119. Potem niespodziewanie do ataku przyst\u0119puje Karla. Za pretekst s\u0142u\u017cy rzekome wyrzucenie przez Helvera jej zdj\u0119\u0107 z dawnych lat. Kobieta zaczyna ok\u0142ada\u0107 Helvera pi\u0119\u015bciami, miota wyzwiska. Wynika z nich niezbicie, \u017ce Helver od urodzenia jest pod sta\u0142\u0105 opiek\u0105 psychiatryczn\u0105…<\/p>\n
Ten kameralny dramat to wzruszaj\u0105ca i \u2013 niestety \u2013 bardzo aktualna opowie\u015b\u0107 o pragnieniu mi\u0142o\u015bci i bezpiecze\u0144stwa w czasach rodz\u0105cego si\u0119 totalitaryzmu, o tym, \u017ce granica pomi\u0119dzy normalno\u015bci\u0105 a szale\u0144stwem, czu\u0142o\u015bci\u0105 a okrucie\u0144stwem bywa zaskakuj\u0105co cienka, a z\u0142o, kt\u00f3re czai si\u0119 za drzwiami nie jest tak straszne, jak to tkwi\u0105ce w ludzkich sercach. Tw\u00f3rcy spektaklu ze zrozumieniem przygl\u0105daj\u0105 si\u0119 cz\u0142owiekowi, kt\u00f3ry musi dokona\u0107 nie\u0142atwego wyboru pomi\u0119dzy strachem, z kt\u00f3rego rodzi si\u0119 agresja, a odwag\u0105 do po\u015bwi\u0119ce\u0144 w imi\u0119 mi\u0142o\u015bci.<\/p>\n
W tej sztuce znakomicie splataj\u0105 si\u0119 tragedia rodzinna z analiz\u0105 sytuacji cz\u0142owieka poddanego presji totalitarnego systemu spo\u0142ecznego. \u015awietnie napisane role daj\u0105 du\u017ce pole do popisu dla aktor\u00f3w. Tworz\u0105 oni w pe\u0142ni wiarygodne, psychologicznie skomplikowane postacie. Ascetyczna scenografia dodatkowo uwypukla dramat, kt\u00f3ry prze\u017cywaj\u0105. Na pierwszy plan wysuwa si\u0119 kobieta, kt\u00f3ra musi wzi\u0105\u0107 na swoje w\u0105t\u0142e barki najci\u0119\u017csze brzemi\u0119 i dokona\u0107 w finale tragicznego wyboru: mi\u0119dzy z\u0142em a z\u0142em.<\/p>\n
\u201cNoc Helvera\u201d prowokuje do namys\u0142u nad kwestiami pal\u0105cymi i fundamentalnymi jednocze\u015bnie.<\/p>\n
Autor: Ingmar Villqits<\/p>\n
Re\u017cyseria: Jonas Vaitkus<\/p>\n
Scenografia\/Kostiumy: Jonas Ar\u010dikauskas<\/p>\n
Aktorzy<\/p>\n
Helver: Edward Kiejzik<\/p>\n
Karla: Agnieszka Rawdo<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
IDY TEATRALNE 2023\/ TEATRO DIENOS 2023 19.00\u00a0Premiera spektaklu \u201cNoc Helvera\u201d wg Ingmara Villqista, re\u017c. Jonas Vaitkus, Polski Teatr \u201eStudio\u201d w Wilnie. Wile\u0144ski Teatr Stary, ul. J. Basanavi\u010diaus 13. Wst\u0119p biletowany. […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":1997,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"_tribe_events_status":"","_tribe_events_status_reason":""},"tags":[300],"tribe_events_cat":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.teatrstudio.lt\/lt\/wp-json\/wp\/v2\/tribe_events\/1863"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.teatrstudio.lt\/lt\/wp-json\/wp\/v2\/tribe_events"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.teatrstudio.lt\/lt\/wp-json\/wp\/v2\/types\/tribe_events"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.teatrstudio.lt\/lt\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.teatrstudio.lt\/lt\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1863"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/www.teatrstudio.lt\/lt\/wp-json\/wp\/v2\/tribe_events\/1863\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2190,"href":"https:\/\/www.teatrstudio.lt\/lt\/wp-json\/wp\/v2\/tribe_events\/1863\/revisions\/2190"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.teatrstudio.lt\/lt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1997"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.teatrstudio.lt\/lt\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1863"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.teatrstudio.lt\/lt\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1863"},{"taxonomy":"tribe_events_cat","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.teatrstudio.lt\/lt\/wp-json\/wp\/v2\/tribe_events_cat?post=1863"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}